Strafrecht en criminologie

Politieel vuurwapengeweld in rechte beoordeeld

J.M. ten Voorde

Post thumbnail Politieambtenaren mogen in de uitoefening van hun taak geweld aanwenden, onder omstandigheden ook vuurwapens. In deze bijdrage worden nationale en internationale regelgeving met betrekking tot politieel vuurwapengebruik geanalyseerd en enkele actuele vraagpunten besproken.

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2014
AA20140346

Maandbladartikel

Politiegeweld en de herziening van de berechting van agenten na George Floyd: een analyse

R. ter Haar

Post thumbnail Het nieuwe politiedelict artikel 372 Sr staat op het punt te worden ingevoerd. Door recente maatschappelijke ophef over dodelijk politiegeweld en beschuldigingen van racisme en discriminatie binnen het politiekorps is het wetsvoorstel, waar artikel 372 Sr deel van uitmaakt, alsnog onder vuur komen te liggen. In dit artikel wordt ingegaan op deze kritiek en worden enkele kernzaken inzake politiegeweld bezien in het licht van het nieuwe politiedelict. Besproken zal worden of de bezwaren tegen de nieuwe wijze van beoordelen van politiegeweld terecht zijn.

Advertorial

Verdieping | Verdiepend artikel
februari 2021
AA20210113

Maandbladartikel

Politiegeweld en wettelijk voorschrift

J.M. ten Voorde

Hoge Raad 6 oktober 2020, ECLI:NL:HR:2020:1488, NJ 2020/385

Advertorial

Annotaties en wetgeving | Annotatie
februari 2021
AA20210175

Maandbladartikel

Polly Higgins – advocaat van de aarde

L.G.L. Hartman-Ohnesorge, E.E. Maathuis

Post thumbnail

In deze aflevering van de Blauwe Pagina’s ‘Rechtsheld(inn)en’ schrijven Ellen Maathuis en Lara Ohnesorge over Polly Higgins, advocaat van de aarde. Zij was niet alleen een rechtsheldin vanwege haar inzet voor de bescherming van de aarde, maar ook omdat zij buiten gebaande paden durfde te treden, zowel op intellectueel als op persoonlijk vlak.

Blauwe pagina's | Rechtsheld(inn)en
mei 2022
AA20220348

Maandbladartikel

Post-Post Salduz

T.A. Keijzer, M. Samadi

Op 22 december 2015 erkende de Hoge Raad het recht op rechtsbijstand tijdens het politieverhoor. Daarmee ging hij 'om' ten opzichte van zijn eerdere post Salduz-jurisprudentie, waarin alleen het recht op rechtsbijstand voorafgaand aan het politieverhoor werd erkend. Hoewel een herziening van deze jurisprudentie volgens velen noodzakelijk was, roept de timing van dit arrest de nodige vragen op.

Opinie | Redactioneel
maart 2016
AA20160155

Maandbladartikel

Predictive identification

Tussen instrumentaliteit en rechtsbescherming

D.B. Sander, B.F.M. Vulto

Predictive identification is een vorm van predictive policing - het voorspellen van criminaliteit op basis van grote hoeveelheden data - waarbij personen als potentiële misdadigers worden aangewezen. In dit redactioneel worden twee strafrechtelijke bezwaren tegen predictive policing aangevoerd: allereerst kan predictive policing misbruik van bevoegdheid en etnisch profileren in de hand werken en ten tweede verstoort predictive identification mogelijk de balans tussen instrumentaliteit en rechtsbescherming in de Nederlandse rechtsorde.

Opinie | Redactioneel
november 2019
AA20190827

Maandbladartikel

Predictive policing: de opkomst van een gedachtenpolitie?

M.B. Schuilenburg

Post thumbnail

Predictive policing is het nieuwste opsporingsmiddel van de Nationale Politie. De belofte ervan is dat niet alleen kan worden voorspeld wie criminaliteit gaat plegen, maar ook waar en wanneer criminaliteit gaat plaatsvinden. Onproblematisch is predictive policing niet. Het gevaar dreigt dat de grens van strafbaarheid zal opschuiven richting een ‘intentiestrafrecht’.

Opinie | Opiniërend artikel
december 2016
AA20160931

Maandbladartikel

Preventief fouilleren en de ontwijkingsmanoeuvre van de wetgever

P.H. Blok

Onlangs is een wet in werking getreden die de politie de bevoegdheid geeft om in veiligheidsrisicogebieden preventief te fouilleren. De wetgever achtte deze bevoegdheid noodzakelijk in verband met de toenemende geweldscriminaliteit, maar hoe verhoudt deze bevoegdheid zich tot het fundamentele recht op privacy en tot de scheiding tussen opsporing en toezicht?

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2003
AA20030375

Maandbladartikel

Privatisering van noodweer?

J.M. ten Voorde

Post thumbnail

De laatste jaren heeft de Hoge Raad geregeld uitspraak moeten doen over gevallen waarin door het hof het beroep op noodweer of noodweerexces werd verworpen. In verschillende gevallen casseerde de Hoge Raad ’s hofs arrest, wat de indruk wekt dat de grenzen van noodweer(exces) zijn verruimd. De mogelijke verruiming van noodweer en noodweerexces kan niet los worden gezien van meer algemene maatschappelijke ontwikkelingen waarin de burger steeds vaker wordt opgeroepen om zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. In dit artikel plaatst Jeroen ten Voorde deze ontwikkelingen in de dubbele grondslag van noodweer, zelfverdediging en rechtsordehandhaving. 

Bijzonder nummer | Privatisering van het strafrecht | Overig
juli 2013
AA20130591

Maandbladartikel

Probleemoplossende wijkrechtspraak: implicaties voor de sociale advocatuur

N. Doornbos, R.A. Hanoeman

Post thumbnail

De rechtbank Oost-Brabant is in 2019 begonnen met een pilot probleemoplossende wijkrechtspraak. Een groep van zeven sociaal advocaten is hier nauw bij betrokken. De advocaten zijn over het algemeen enthousiast over de nieuwe aanpak. De uitbreiding van hun rol roept echter ook vragen op: zijn advocaten nu overwegend belangenbehartiger of teamplayer? Past de extra tijdsinspanning nog wel bij een rendabele bedrijfsvoering?

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2021
AA20211065

Maandbladartikel

Problemen rond het verstek in strafzaken

J. de Hullu

Hoge Raad 3 januari 1995, nr. 98133, ECLI:NL:HR:1995:ZD1102 In deze zaak die is uitgekomen bij de Hoge Raad staat het volgende centraal: Indien de verdachte niet, maar zijn raadsman wel ter zitting verschijnt, dan moet aan de raadsman optreden ter verdediging worden toegestaan. Wanneer deze rechtsregel in eerste aanleg niet is nageleefd, dan biedt de mogelijkheid van hoger beroep voldoende mogelijkheden voor herstel, zodat terugwijzing door de appelrechter naar de rechter in eerste aanleg niet dient plaats te vinden. Afdoening bij verstek is niet toegestaan indien de verdachte in redelijkheid verhinderd is ter zitting te verschijnen en om aanhouding verzoekt.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
juli 1995
AA19950615

Maandbladartikel

Procederen tegen een dood lichaam

E.J.M.F.C Broers

In dit artikel wordt aan de hand van de vroegere strafbaarstelling van zelfmoord en daarbij op te leggen straf beschreven hoe het strafrecht zich ontwikkeld heeft tot een 'schuld strafrecht'. In het artikel komt de rechtspleging van de 17de eeuw aan bod en ook de wijze van straffen.

Opinie | Amuse
oktober 2008
AA20080690

Maandbladartikel