Metajuridica

Leeftijdsgrenzen en het grenzeloze verlangen naar een kind

De discussie over de oudste moeder van Nederland vanuit rechtsfilosofisch perspectief

B.C. van Beers

In maart 2011 beviel de 63-jarige Tineke Geessink van een dochter. Haar post-menopauzale zwangerschap deed en doet veel stof opwaaien. Britta van Beers plaatst in dit artikel de drie meest gehoorde bezwaren tegen Geessinks zwangerschap in juridisch en filosofisch perspectief.

Bijzonder nummer | Gezondheidsrecht
juli 2011
AA20110574

Legitimatie van positieve discriminatie. Twee redeneerpatronen

B.P. Sloot

De sociale verhouding tussen blanken en zwarten in de Verenigde Stalen van Amerika heeft de rest van de westerse wereld voortdurend gefascineerd. Het schrille contrast tussen het Amerikaanse gelijkheidscredo en de verwerkelijking ervan voor met name het zwarte deel van de bevolking heeft bij ons, sympathiserende buitenstaanders, gevoelens van verontwaardiging opgeroepen. Sprak dominee Martin Luther King, de belangrijkste voorvechter in de strijd om de gelijkberechtiging van zwarte Amerikanen, immers niet enorm tot onze verbeelding? Zou de traditionele belangstelling voor het lot van de zwarten in de Verenigde Staten op zich zelf al een kennisneming van de recente ontwikkelingen op dit gebied rechtvaardigen de verandering in de positie van minderheidsgroeperingen in ons eigen land maakt een dergelijke kennisneming noodzakelijk. De reden daarvoor is dat zich in toenemende mate overeenkomsten gaan vertonen tussen de posities van minderheden in de Verenigde Staten en in Nederland. Op de eerste plaats wordt erkend dat de inburgering van minderheden in Nederland grote problemen oproept. Vervolgens is komen vast te slaan dat het verschijnsel van discriminatie ook binnen onze landsgrenzen op ruime schaal voorkomt. Op de derde plaats wordt in toenemende mate een beroep gedaan op juridische middelen om discriminatie te bestrijden. De aanscherping van artikel 429 quater van het Wetboek van Strafrecht is daar het laatste voorbeeld van. Zo’n juridische benadering van wat in feite een sociaal-politiek probleem is, is een typisch Amerikaanse manier van doen. Ten slotte wordt de toenemende overeenkomst lussen beide landen inzake de rassenproblematiek nog eens versterkt doordat in Nederland de in Amerika zeer controversiële praktijk van positieve discriminatie door de wet wordt toegelaten. Op dit verschijnsel van positieve discriminatie zoals dat in de Verenigde Staten tot stand is gekomen en op de vragen die het daar heeft opgeroepen wordt in dit artikel nader ingegaan.

oktober 1981
AA19810655

Lessen uit de kredietcrisis: heeft de vrije markt haar krediet verspeeld?

O. Couwenberg

Post thumbnail In dit artikel wordt ingegaan op de tweespalt die er ontstaat bij een gereguleerde markteconomie. De vraag is altijd of er meer vrijheid of minder vrijheid gegeven dient te worden aan de grote spelers in een kapitalistisch systeem. Er wordt ingegaan op de veranderingen in het denken over de markt en het al dan niet toestaan van zelfregulering.

Verdieping | Studentartikel
februari 2009
AA20090100

Lessons from Italy for a more effective use of crown witnesses in the Netherlands

G. Cavagnoli, L.J.J. Peters

Post thumbnail In recent years, crown witness deals have become one of the most debated topics in Dutch criminal procedural law. The Minister of Justice and Safety is turning to Italy as an inspiration to improve Dutch law. What lessons can be learned from this country? How can the success of the Italian legislation on collaborators with justice be explained, and what can be taken from it for the Netherlands? This contribution provides comparative insights, and extracts some important lessons.

Bijzonder nummer | Reizen naar Recht
juli 2024
AA20240704

Leven als Mars in Gallië

E. Koops

Post thumbnail

Wie is de eigenaar van een schenking aan een godheid? Dit privaatrechtelijke probleem is nu niet meer zo actueel, maar de Romeinse juristen vonden voor dit probleem een eigenzinnige, praktische en – door de opkomst van het Christendom – tamelijk onderbelicht gebleven oplossing.

Blauwe pagina's | Onderbelicht
juni 2012
AA20120414

Liberalisme versus Fascisme & Over Radbruch en Kant

Open brief van C.W. Maris op de reactie van Th. Mertens & Reactie van Mertens op de brief van Maris

C.W. Maris, T.J.M. Mertens

Open brief van C.W. Maris op de reactie van Th. Mertens en vice versa. De eerste brief besteed aandacht aan de vraag of het nationaal-socialisme kan worden gezien als een rechtvaardigheidsideaal. Iedere rechtvaardigheidsopvatting berust uiteindelijk niet op mythes of onbewijsbare metafysica. Liberalisme is een hoger ideaal omdat economische wedijver produktiever is dan fysieke strijd, zodat in Radbruchs filosofie beide op gelijke hoogte zouden moeten staan. Mertens stelt dat ook ten aanzien van rechtspositivisme niet alleen de theoretische uitgangspunten in ogenschouw genomen moeten worden, maar ook in concreto bezien moet worden wat dergelijke opvattingen voor de inrichting van de rechtsorde betekenen en tegen welke historische achtergrond ze geschreven werden. Radbruch gaat uit van een waarderelativisme waardoor het nationaal-socialisme, met zijn absolute waarden, in zijn filosofie niet gelijk kan staan met het liberalisme. Met natuurkundig bewijsbare metafysica heeft dat niks van doen.

Opinie | Opiniërend artikel | Overig | Rode draad | Recht en ethiek
november 1998
AA19980876

Literaire rechtspraak (Digitaal boek)

R. Bron

Post thumbnail Literaire Rechtspraak beoogt leden van de rechterlijke macht een spiegel voor te houden van datgene waar zij zich in het dagelijks leven mee bezig waren houden. Alle bijdragen bevatten een beschrijving van een (onderdeel van) een terechtzitting.

9789069164267 - 15-02-2001

Livestreaming van zittingen: de rechtspraak ziet eruit, bewaar het ritueel!

Ph.M. Langbroek

Post thumbnail Informatietechnologie verandert hoe rechtspraak overkomt bij burgers. Het uiterlijk van rechtspraak bestaat mede uit symbolen die er toe doen, want zittingen in rechtszalen hebben ook een rituele functie. Dat uiterlijk en die rituelen beogen het gezag van rechtspraak te ondersteunen. Digitale zittingen en livestreams bevorderen weliswaar de toegankelijkheid en openbaarheid van rechtspraak, maar wat dat doet met de ervaring van partijen en het publiek is niet duidelijk. Voor het behoud van het gezag van de rechtspraak dient er daarom ook bij digitale zittingen en livestreams veel aandacht besteed te worden aan het uiterlijk van rechtspraak en de ri­tuele aspecten daarvan.

Perspectief | Perspectiefartikel
september 2025
AA20250656

Lodewijk Ernst Visser (1871-1942)

C.J.H. Jansen

Post thumbnail

Lodewijk Ernst Visser was een moedig man, een man die vanaf 1933 – het jaar van de machtsovername van Hitler – heeft gewezen op en zich heeft verzet tegen het onrecht dat de nazi’s de Joden in Duitsland aandeden en hij ging daarmee door nadat de nazi’s Nederland hadden bezet. Na de oorlog verdween Visser echter bijna uit ieders herinnering.

Blauwe pagina's | Rechtsheld(inn)en
februari 2022
AA20220084

Logica en recht: een onhoudbaar huwelijk

L.M.M. Royakkers

Post thumbnail In dit artikel wordt aan de hand van een casus die gebaseerd is op de RVV ingegaan op de regels van de logica. Aan de orde komen de syntactische inconsistentie en de semantische inconsistentie aan de orde. De auteur betoogt dat het recht geen grip heeft op inconsistenties. Daaraan voorafgaand gaat de auteur in op de logica, de aard daarvan en enkele centrale begrippen. In de laatste paragraaf gaat de auteur in de band en de werking tussen recht en logica.

Verdieping | Studentartikel
januari 2009
AA20090011

Maar dat is níet logisch!

Drogredenen in het recht

H.T.M. Kloosterhuis

Post thumbnail Dit boek gaat over drogredenen in juridische argumentatie. Aan de hand van actuele voorbeelden uit de rechtspraak en juridische discussies wordt de vraag gesteld ‘Is dit wel logisch?’

9789492766090 - 06-04-2023

Maar dat is níet logisch! (Digitaal boek)

Drogredenen in het recht

H.T.M. Kloosterhuis

Post thumbnail Dit boek gaat over drogredenen in juridische argumentatie. Aan de hand van actuele voorbeelden uit de rechtspraak en juridische discussies wordt de vraag gesteld ‘Is dit wel logisch?’

9789492766090 - 06-04-2023