Metajuridica

Is recht wetenschap?

E.H. Hondius

De vraag of recht een wetenschap is wordt in deze column aan de orde gesteld en gelukkig komt onze columnist tot de conclusie dat het wel zo is, ze mist echter de kracht om dit aan andere duidelijk te maken, hier is dus verbetering nodig.

Opinie | Column
november 2004
AA20040769

Maandbladartikel

Ius est ars boni et aequi

H.T.M. Kloosterhuis, C.E. Smith

In deze laatste Vijf minuten rechtsfilosofie in Ars Aequi schrijven Carel Smith & Harm Kloosterhuis heel toepasselijk over ‘Ius est ars boni et aequi’. De column wordt voortgezet op https://weblogs.arsaequi.nl/vijf-minuten-rechtsfilosofie/.

Perspectief | Column
juni 2021
AA20210641

Maandbladartikel

Ius in causa positum: in de feiten ligt het recht

H.T.M. Kloosterhuis, C.E. Smith

In deze tweede editie van de columnreeks 'Vijf minuten rechtsfilosofie. Speurtochten langs de gemeenplaatsen van het recht' schrijven Carel Smith & Harm Kloosterhuis over de betekenisverschuiving van de vertaling van 'ius in causa positum'.

Perspectief | Column
oktober 2019
AA20190803

Maandbladartikel

Japan

Procesrecht

W.M. Visser 't Hooft

Japan, de tweede economie ter wereld, heeft een sterk door het Westen beïnvloed rechtsstelsel. Vaak wordt stilgestaan bij de vraag of het uit het Westen geïmporteerde recht ook daadwerkelijk in Japan is geïnternaliseerd. Door sommige rechtsgeleerden is onterecht de conclusie getrokken dat hiervan nauwelijks sprake is geweest en dat het recht maar een marginale rol vervult in Japan. Een blik op het effect van de recente ingrijpende hervorming van het Japanse rechtsstelsel laat zien dat het recht in Japan alleen maar aan belang toeneemt. Japan is hierbij steeds meer een eigen koers gaan varen. In dit artikel ligt de nadruk op het Japans burgerlijk procesrecht, welk zich op een eigen manier heeft ontwikkeld.

Overig | Rode draad | Over de grens
september 2006
AA20060573

Maandbladartikel

Japans recht: Oda of Noda, rechtsorde of maatschappelijke moraal

J. van der Vliet

Dit stuk geeft een vergelijking tussen westerse rechtsstelsels en het Japanse rechtsstelsel.

Overig | Rode draad | Het collectief in het recht
maart 2002
AA20020133

Maandbladartikel

Je vraagt een kalkoen ook niet wat het kerstmenu moet worden…

Verslag van het congres ‘Dubbele petten in de rechtswetenschap’

J. Bakker, Y.E.M. Cremers

Post thumbnail

Op 24 september 2021 vond in de Oude Sterrenwacht te Leiden het congres ‘Dubbele petten in de rechtswetenschap’ plaats. Dit congres, gezamenlijk georganiseerd door de afdeling belastingrecht van de Universiteit Leiden en het Amsterdam Centre on the Legal Professions and Access to Justice van de Universiteit van Amsterdam, betrof de risico’s en uitdagingen die samenhangen met externe commerciële en financiële belangen in de rechtswetenschap. In dit artikel doen de auteurs verslag van het congres.

Perspectief | Congresverslag
januari 2022
AA20220065

Maandbladartikel

Joint ventures en stemovereenkomsten. Een rechtsvergelijkend perspectief

H.J. de Kluiver

Een essentiële juridische vraag in het kader van joint ventures, opgezet in de vorm van een rechtspersoon, is die naar de verhouding tussen institutionele vastigheid en contractuele flexibiliteit. Het antwoord op die vraag wordt voor een belangrijk deel bepaald door nationaal vennootschapsrecht. In deze bijdrage staat centraal welke ruimte een aantal buitenlandse rechtstelsels biedt voor het gebruik van stemovereenkomsten in dat kader. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan het Engelse recht. Die bijzondere aandacht is vanuit de Nederlandse optiek gerechtvaardigd omdat een vennootschap opgericht naar Engels recht in Nederland zeker wordt erkend, en dus hier te lande als rechtsvorm voor een joint venture kan worden gebruikt. Daarnaast kan worden opgemerkt dat het Engelse recht, nog steeds, wordt geacht bijzonder oog te hebben voor de wensen en noden van de handelspraktijk.

Bijzonder nummer | Joint Ventures
mei 1995
AA19950432

Maandbladartikel

Josef Esser. Probleemdenken tegenover systeemdenken

G.E. Langemeijer

De titel, die hier boven staat, werd mij door de redactie opgegeven. Ik ben niet geheel zeker of hij, zoals naar ik aanneem de bedoeling is, Essers betekenis karakteriseert. Een feit is, dat de onderscheiding: ‘probleemdenken’ - ‘systeemdenken’ op blz. 47 van zijn hoofdwerk Grundsatz und Norm in der richterlichen Fortbildung des Privatrechts in het opschrift boven de bladzijde verschijnt. Juist echter als men het daar geschrevene leest komt een zeer geschakeerde opvatting van de verhouding van probleem en systeem aan het licht, waarbij Esser misschien wat meer dan anderen het probleem op de voorgrond plaatst, maar toch zeker geen ‘probleemdenken’ als alleenzaligmakend tegenover 'systeemdenken' stelt. Hoe dit zij, een hoogst originele verschijning op het terrein van de methode der rechterlijke rechtsvinding is Esser zeker. Zozeer dat een beknopte bespreking zoals hier volgt hem eigenlijk geen recht doet wedervaren.

februari 1967
AA19670086

Maandbladartikel

Judgment at Nuremberg

H.G. van der Wilt

Post thumbnail

In deze aflevering van 'Bouwstenen van het recht' staat het Paleis van Justitie in Neurenberg centraal. In 1945 en 1946 zetelde hier het Neurenberg Tribunaal, waar 22 exponenten van het naziregime terecht op verdenking van het plannen, voorbereiden, initiëren en plegen van misdrijven tegen de vrede, oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid. 

Blauwe pagina's | Bouwstenen van het recht
februari 2015
AA20150088

Maandbladartikel

Judicial Review (Digitaal boek)

E.J.H. Schrage

Post thumbnail This book contains the proceedings of a symposium on Judicial Review held at the University of Amsterdam on 8 January 2002 when an honorary doctorate was awarded to Arthur Chaskalson CJ, the first President of the newly created Constitutional Court of South Africa and the Chief Justice of that Republic.

9789069164564 - 08-01-2002

Digitale uitgaven

Jurimetrie

S.R. Schuit

'Aan de begrippen "recht" en "wetenschap" zijn door talrijke schrijvers gedurende zo lange tijd zoveel verschillende betekenissen gegeven, dat degene die helderheid nastreeft zich er wel voor zal wachten om één van beide termen te gebruiken', verzuchtte Lee Loevinger - Zijn uitspraak was een reactie op een heftige polemiek die hij een tijd lang met Amerikaanse juristen had gevoerd. De discussie vond zijn oorsprong in een publicatie van Loevinger in 1949, waarin hij fel van leer trok tegen de voorwetenschappelijke, aprioristische onderzoekmethoden die de juristen gebruikten - Pas wanneer kwantitatieve methoden, zoals die in de B-wetenschappen worden toegepast, bij de benadering van juridische problemen worden gebruikt, zou van een ‘echte’ wetenschap sprake kunnen zijn. Loevinger gaf aan deze ‘scientific investigation of legal problems’ de naam jurimetrie. De protesten waren - terecht - niet van de lucht. Loevinger heeft uiteindelijk zijn extreme stelling moeten verlaten omdat hij niet langer kon volhouden dat de aan de juristen zo vertrouwde dialectische methode niet eveneens van wetenschappelijke aard is.

januari 1969
AA19690447

Maandbladartikel

Justinianus legislator

J.E. Spruit

In dit eerste artikel in de reeks Digesten wordt de geschiedenis en de verschillende onderdelen van het Corpus Iuris Civilis besproken. Verder wordt er ingegaan op de receptie van het Romeinse recht en de bron van het Nederlandse burgerlijk recht.

Overig | Rode draad | Digesten
juni 2005
AA20050433

Maandbladartikel